“Ouderschapsverlof? Dat is toch onbetaald? Dat kunnen wij niet betalen.” Dat hoor je nog steeds vaak, en toen ik het in 2010 voor Bas regelde, klopte het ook. Elk uur ouderschapsverlof kostte me een uur salaris. Maar dat beeld is inmiddels achterhaald. Sinds augustus 2022 zijn 9 van de 26 weken ouderschapsverlof betaald, en daarnaast heeft je partner recht op geboorteverlof direct na de bevalling.
Wat er precies veranderd is, waar je recht op hebt en hoe je het aanpakt: ik heb het voor je uitgezocht. Ik loop het verlof door in de volgorde waarin je ermee te maken krijgt, van de geboorte tot je kindje 8 jaar is. Bij elk onderdeel staat een link naar de officiële pagina van de Rijksoverheid of het UWV, want daar staat altijd de meest actuele versie.
Eerst: het geboorteverlof voor de partner
Voordat je aan ouderschapsverlof toe bent, is er het geboorteverlof. Dat is voor de partner van de moeder; vroeger noemden we dat kraamverlof of vaderschapsverlof (en toen ging het om een paar dagen). Nu ziet het er zo uit:
- 1 werkweek geboorteverlof, volledig doorbetaald door je werkgever. Werk je 5 dagen van 6 uur, dan krijg je dus 30 uur.
- Daarna maximaal 5 weken aanvullend geboorteverlof. Daarvoor krijg je een uitkering van het UWV van 70% van je dagloon.
- Het aanvullende verlof neem je op binnen 6 maanden na de geboorte.
- Bij een tweeling krijg je niet dubbel geboorteverlof.
Op de dag van de bevalling zelf heb je trouwens recht op calamiteitenverlof. Je hoeft voor de bevalling dus geen vrije dag op te nemen. De regels staan op de pagina over geboorteverlof van de Rijksoverheid. Hoe je het aanvullende deel aanvraagt, lees je op aanvullend geboorteverlof aanvragen.
Hoeveel ouderschapsverlof krijg je?
Dan het ouderschapsverlof zelf. Je hebt per kind recht op 26 keer het aantal uren dat je per week werkt. Dat verlof kun je opnemen tot je kind 8 jaar is. Beide ouders hebben dit recht, ieder voor zich, en bij een tweeling krijg je het twee keer.
Even rekenen. Werk je 40 uur per week, dan heb je recht op 26 x 40 = 1.040 uur ouderschapsverlof. Werk je 32 uur, dan is het 26 x 32 = 832 uur.
Een belangrijke verandering ten opzichte van vroeger: je hoeft niet meer eerst een jaar bij dezelfde werkgever te werken. Je kunt ouderschapsverlof aanvragen zodra je in dienst bent. Wissel je van baan, dan neem je je resterende uren mee; je oude werkgever moet je dan een verklaring geven van wat je al hebt opgenomen.
Ook voor adoptie-, pleeg- en stiefkinderen kun je ouderschapsverlof krijgen, als het kind volgens de basisregistratie personen bij jou woont. Alle voorwaarden staan op Wanneer heb ik recht op ouderschapsverlof?
Het eerste jaar: 9 weken betaald
Hier zit de grootste verandering. Van die 26 weken zijn er 9 betaald, op voorwaarde dat je ze opneemt in het eerste levensjaar van je kind. Daarvoor krijg je een uitkering van het UWV van 70% van je dagloon.
Er zit wel een plafond op. Het UWV rekent met een maximumdagloon, sinds 1 juli 2026 is dat € 309,91 bruto per dag. Je uitkering is dus nooit hoger dan 70% daarvan, ongeveer € 217 bruto per dag. Verdien je meer dan zo’n € 6.700 bruto per maand, dan lever je dus naar verhouding meer in dan 30%. Het actuele bedrag vind je op de pagina maximumdagloon van het UWV; het wordt elk half jaar aangepast.
Hoe werkt het in de praktijk?
- je werkgever vraagt de uitkering voor je aan bij het UWV, en dat kan pas als je verlof begonnen is;
- het UWV betaalt ongeveer 4 weken na de aanvraag uit aan je werkgever;
- sommige werkgevers betalen je loon in de tussentijd gewoon door, anderen wachten op het UWV;
- je mag de 9 weken in één keer opnemen, maar ook verspreid, bijvoorbeeld één dag per week of een paar uur per dag;
- tijdens het betaalde verlof bouw je gewoon vakantiedagen op, en de uitkering is inclusief vakantiegeld.
Let wel: wat je in het eerste jaar niet opneemt, vervalt niet, maar wordt onbetaald verlof. Wie die 9 weken laat liggen, laat dus geld liggen! Kijk ook in je cao. In een aantal cao’s is afgesproken dat de werkgever de uitkering aanvult, soms tot 100%. Zelfstandigen hebben helaas geen recht op betaald ouderschapsverlof.
De officiële uitleg staat op Wanneer heb ik recht op betaald ouderschapsverlof? en bij het UWV over betaald ouderschapsverlof.
Daarna: 17 weken onbetaald, tot je kind 8 is
De overige 17 weken zijn onbetaald, tenzij je cao of je contract iets anders zegt. Je kunt ze opnemen tot je kind 8 wordt. Dit is het verlof dat veel ouders gebruiken voor een vaste papa- of mamadag, zoals ik dat destijds deed.
Op zich is het verschil met gewoon minder gaan werken klein: in allebei de gevallen krijg je minder salaris. Maar ouderschapsverlof heeft één groot voordeel. Na afloop ga je gewoon terug naar je oude aantal uren. Heb je je contract laten aanpassen, dan kan je baas weigeren als je later weer meer wilt werken.
Houd er wel rekening mee dat een lager inkomen gevolgen kan hebben voor je toeslagen, zoals de kinderopvangtoeslag. Zo’n inkomenswijziging geef je door aan de Belastingdienst. Meer daarover op Wat betekent ouderschapsverlof voor mijn inkomen?
Hoe vraag je het aan, en mag je baas nee zeggen?
Je vraagt ouderschapsverlof minstens 2 maanden van tevoren schriftelijk aan bij je werkgever. Je zet erin wanneer je wilt beginnen, hoeveel uur per week je opneemt en hoe lang. Hangt de ingangsdatum af van de bevalling, dan mag je dat zo opschrijven.
Je werkgever mag het verlof niet weigeren. Hij mag alleen een andere verdeling van de uren voorstellen, en dan ook nog alleen als jouw verlof het bedrijf echt in de problemen brengt. Dat moet hij uiterlijk 4 weken voor de ingangsdatum doen. Komen jullie er samen niet uit, dan kun je naar de rechter, maar zover komt het gelukkig zelden.
Na je verlof mag je je werktijden nog een jaar tijdelijk anders indelen, met hetzelfde aantal uren. Dat vraag je 3 maanden voor het einde van je verlof aan; dat verzoek mag je werkgever wel weigeren. Zie Hoe kan ik ouderschapsverlof aanvragen?
Mijn tip: ga ruim voor die 2 maanden het gesprek aan. Je werk moet je afwezigheid kunnen opvangen, en als je baas al weet wat eraan komt, denkt hij eerder mee.
Een voorbeeld: zo deed ik het
Toen Evelien na de geboorte van Bas weer ging werken, wilde ik graag één dag in de week met hem thuis zijn. Ik werkte 40 uur. Ik heb toen 4 uur per week ouderschapsverlof opgenomen en ben de andere dagen 9 in plaats van 8 uur gaan werken. Zo werkte ik 4 dagen van 9 uur, 36 uur in totaal, en had ik elke week een vaste papadag. Dat kon ik jaren volhouden, want 1.040 uur is best veel als je er 4 per week van gebruikt.
Al die uren waren toen onbetaald. Zou ik het nu opnieuw doen, dan zag het er anders uit. De eerste 9 weken, bij 40 uur dus 360 uur, krijg je in het eerste jaar deels betaald. Met 4 uur per week red je dat in een jaar niet; die rekensom is dus de moeite waard. Je kunt bijvoorbeeld in het eerste jaar meer uren per week opnemen, of een paar weken achter elkaar, en daarna overstappen op een papadag met het onbetaalde deel.
Wat ons betreft is die dag in de week een van de beste keuzes geweest die we hebben gemaakt. Bas en Hugo zijn inmiddels tieners, maar die dagen samen met een kleine jongen in de speeltuin vergeet je niet.
Wat gaat er nog veranderen?
Het kabinet wil alle verlofregels samenbrengen in een nieuwe Verlofwet, die de huidige Wet arbeid en zorg moet vervangen. Het streven is dat die in 2028 ingaat. De duur van het verlof en de hoogte van de uitkering blijven volgens het kabinet gelijk; wel worden opnametermijnen en het aanvragen eenvoudiger. Zie het nieuwsbericht van de Rijksoverheid over de Verlofwet.
Je hebt misschien ook gelezen dat het kabinet het maximumdagloon in 2029 met 20% wilde verlagen. Dat zou de uitkering voor ouders met een hoger inkomen flink lager maken. Dat plan is in de begroting voor 2027 geschrapt.
Wil je weten wat je allemaal moet regelen rond een geboorte? De Rijksoverheid heeft een handige checklist voor als je een kind krijgt. En gaat je partner weer werken terwijl ze borstvoeding geeft, lees dan ook wat Evelien schreef over borstvoeding en werken.
Bronnen: Rijksoverheid, UWV (stand november 2026).


Geef een reactie