Wanneer kun je een zwangerschapstest doen?

•
Vrouw houdt in de badkamer een zwangerschapstest vast bij de wastafel

Zes dagen. Zo vroeg zeggen sommige zwangerschapstesten al iets te kunnen laten zien, nog voordat je ongesteld had moeten worden. Op de doosjes staat ook nog eens “meer dan 99% betrouwbaar”. Dan zou je denken: hoe eerder, hoe beter. Dat valt in de praktijk best wel tegen.

Een gewone zwangerschapstest doe je het best vanaf de dag dat je menstruatie had moeten beginnen, of de dag erna. Die 99% geldt namelijk pas vanaf dat moment. Test je eerder, dan is een negatieve uitslag lang niet altijd te vertrouwen.

Ik snap heel goed dat je het zo snel mogelijk wilt weten. Toch scheelt een paar dagen geduld je vaak een hoop getwijfel, en dat heeft alles te maken met hoe zo’n test werkt.

Waarom niet meteen na het vrijen?

Een zwangerschapstest meet het hormoon hCG in je plas. Dat hormoon maakt je lichaam pas aan als het bevruchte eitje zich heeft ingenesteld in de baarmoeder. Dat gebeurt meestal ergens tussen zes en twaalf dagen na de eisprong. Pas daarna komt er hCG in je bloed en daarna in je urine.

In het begin is dat nog heel weinig. Gelukkig verdubbelt de hoeveelheid in de eerste weken ongeveer elke twee à drie dagen. Een paar dagen wachten maakt daardoor echt verschil: wat op maandag nog te weinig is om te meten, kan op vrijdag al een duidelijk streepje geven.

Een test vlak na het vrijen heeft dus geen enkele zin. Er is dan nog niets om te meten, ook als je wel zwanger bent geworden.

Wat is een vroege test?

Er zijn gewone tests en vroege tests. Het verschil zit in hoe gevoelig ze zijn. Een gewone test reageert vanaf 25 IU/L hCG, een vroege test al vanaf 12,5 IU/L. Die vroege tests kunnen daardoor een paar dagen eerder positief zijn: volgens de fabrikanten soms vier tot zes dagen voor je menstruatie.

Klinkt mooi, maar er zit een addertje onder het gras. Hoe snel je hCG stijgt, verschilt per vrouw. Ook de innesteling gebeurt niet bij iedereen op dezelfde dag. Test je vier dagen te vroeg, dan kan de test negatief zijn terwijl je toch zwanger bent. Dat maakt het wachten soms juist lastiger, want dan ga je twijfelen aan een uitslag die eigenlijk nog niets zegt.

Tip: wil je toch vroeg testen? Zie een negatieve uitslag dan als “nog niet”, niet als “nee”. Test een paar dagen later opnieuw.

En als je cyclus onregelmatig is?

Dan is het lastig om te weten wanneer je ongesteld had moeten worden, en dus ook wanneer je kunt testen. Houd dan een paar maanden bij hoe lang je cyclus is en reken met het gemiddelde. Zo heb je toch een dag om vanaf te tellen. Is de test negatief maar twijfel je nog? Test na een paar dagen opnieuw. Wil je het echt zeker weten, test dan een week nadat je ongesteld had moeten worden nog een keer.

Weet je ongeveer wanneer je eisprong was, bijvoorbeeld omdat je ovulatietests gebruikt? Dan kun je ook rekenen vanaf die dag. Reken dan ruim: twee weken na de eisprong is een veiliger moment dan tien dagen.

Moet het met ochtendurine?

Niet per se. De meeste tests werken op elk moment van de dag. Toch is de eerste plas van de ochtend handig als je vroeg test. Je hebt dan een hele nacht niet gedronken, dus de urine is geconcentreerd en bevat het meeste hCG. Heb je overdag al veel water of thee gedronken, dan is je plas verdund en kan een zwakke uitslag net onder de grens blijven.

Tip: test je vroeg, doe het dan ’s ochtends. Ben je al een paar dagen overtijd, dan maakt het eigenlijk niet zoveel meer uit.

Negatief, maar toch het gevoel dat je zwanger bent

Dat kan. Een negatieve uitslag is minder betrouwbaar dan een positieve. De meest voorkomende reden is simpelweg dat je te vroeg hebt getest. Soms ligt het aan de test zelf: niet precies volgens de bijsluiter gedaan, te laat afgelezen of met verdunde urine. Ook sommige medicijnen kunnen de uitslag beïnvloeden.

Wacht dan een paar dagen en test opnieuw. Blijft je menstruatie uit en is ook de tweede test negatief? Ga dan langs bij de huisarts. Die kan met een bloedtest meer zekerheid geven, en kijken waarom je niet ongesteld wordt.

Kan een positieve test ook fout zijn?

Heel zelden. Een positieve uitslag klopt bijna altijd. Er zijn wel een paar uitzonderingen. Heb je kort geleden een miskraam of abortus gehad, dan kan er nog een tijd hCG in je lichaam zitten. Ook bepaalde vruchtbaarheidsmedicijnen bevatten hCG. En lees de test af binnen de tijd die op de bijsluiter staat: een streepje dat er na een half uur ineens bij komt, telt niet.

Positief! En nu?

Eerst even genieten (of schrikken, dat mag ook!). Daarna bel je een verloskundigenpraktijk om een eerste afspraak te maken. Dat mag meteen; je hoeft niet te wachten tot je een bepaald aantal weken zwanger bent. De verloskundige rekent met je uit wanneer je baby ongeveer komt. In het artikel over het berekenen van de uitgerekende datum lees je hoe dat werkt.

Vertel het ook aan je huisarts. Die kan er dan rekening mee houden als je medicijnen krijgt of een behandeling nodig hebt. Slik je nog geen foliumzuur? Begin daar dan meteen mee.

In de weken daarna volgen de eerste controles en kun je kiezen voor onderzoeken zoals de NIPT en de 20-wekenecho. Daarover schreef ik al een overzicht: prenatale testen en onderzoeken. Jeroen schreef dan weer een handig lijstje met wanneer je de verloskundige belt, voor als je ergens over twijfelt.

Toen ik zeven weken zwanger was van Bas, kreeg ik van Jeroen een zwangerschapsdagboek. Mocht je daar ook zin in hebben: hier lees je hoe je een zwangerschapsdagboek bijhoudt. De dag van die positieve test is meteen een mooie eerste bladzijde!

Bronnen: Etos (Kan ik zwanger zijn?), 24baby.nl (Zwangerschapstest), Ouders van Nu (Vroege zwangerschapstest)

Lees ook

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *